Ήταν το 1843 όταν ο Κάρολος Ντίκενς δημοσίευσε το μυθιστόρημά του "Χριστουγεννιάτικη Ιστορία".
Ο Ebenezer Scrooge, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, είναι το απόλυτο ισοδύναμο
της τσιγκουνιάς. Η αγάπη του για τα χρήματα ήταν τέτοια που προτιμούσε να
ξοδεύει το χρόνο του μετρώντας τα,αντί να μοιραστεί μερικά από αυτά με τους συνανθρώπους του
που περνούσαν δύσκολα κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων. Μήπως όμως ο Scrooge δεν ήταν τελικά και τόσο κακός;
Τα χρήματα έχουν μία περίεργη
επίδραση στη συμπεριφορά μας. Την μεταβάλλουν. Ας δούμε όμως πώς ακριβώς. Δείτε το βίντεο μας:
1. To πείραμα της Monopoly.
Στο πείραμα της Monopoly, τυχαία επιλεγμένοι φοιτητές παίζουν το γνωστό επιτραπέζιο παιχνίδι
αγοραπωλησίας ιδιοκτησιών. Οι ερευνητές όμως άλλαξαν κάπως τους κανόνες του. O
ένας παίκτης επιλέχτηκε τυχαία να είναι ο πλούσιος , ενώ ο άλλος ο φτωχός. Ο
πλούσιος παίχτης είχε δύο ζάρια αντί για ένα που είχε ο φτωχός, και περισσότερα
χρήματα από την αρχή του παιχνιδιού. Είχε δηλαδή γενικότερα περισσότερους
πόρους και ευκαιρίες από την αρχή. Πολύ σύντομα, οι πλούσιοι παίχτες άρχισαν να
συμπεριφέρονται διαφορετικά. Χτυπούσαν το πιόνι επιδεικτικά όταν το
μετακινούσαν. Μιλούσαν πιο απότομα και υποτιμητικά στον αντίπαλό τους.
Επιδείκνυαν περισσότερα μη λεκτικά σημάδια υπεροχής. Έτρωγαν πολύ περισσότερα από
τα σνακ που είχαν τοποθετήσει οι ερευνητές δίπλα από το παιχνίδι. Φυσικά, στο
τέλος οι πλούσιοι παίχτες κέρδισαν το παιχνίδι, και όταν οι ερευνητές τους ρώτησαν
πού το απέδιδαν αυτό, ελάχιστοι σκέφτηκαν να πουν ότι ξεκίνησαν με σημαντικά πλεονεκτήματα
και ότι έτσι όπως ήταν οι κανόνες ήταν αδύνατο να χάσουν.
2. Το πείραμα του βάζου με τα γλυκά.
Σε ένα σύντομο πείραμα, ζητήθηκε
από άτομα διαφόρων εισοδηματικών επιπέδων να περιμένουν σε μία αίθουσα για να
ξεκινήσει το υποτιθέμενο πείραμα. Μπροστά τους τοποθετήθηκε ένα βάζο με γλυκά.
Ο κάθε συμμετέχων ενημερωνόταν ότι τα γλυκά αυτά δεν ήταν γι’ αυτόν, αλλά
προορίζονταν για παιδιά τα οποία θα έφταναν στην αίθουσα αργότερα για ένα άλλο
πείραμα. Πολλοί όμως από τους συμμετέχοντες πήραν γλυκά από το βάζο. Αποδείχθηκε
ότι οι πιο πλούσιοι έπαιρναν 2 φορές πιο πολλά γλυκά από το βάζο σε σχέση με
τους πιο φτωχούς.
3. Το πείραμα της γενναιοδωρίας.
Για ακόμη μια φορά, άτομα με
υψηλό και με χαμηλό εισόδημα συμμετείχαν σ’ αυτό. Σε όλους τους συμμετέχοντες
δόθηκε το ποσό των 10 ευρώ. Απέναντί τους είχαν ένα άγνωστο άτομο. Οι επιλογές
που τους δόθηκαν ήταν οι εξής: Να κρατήσουν όλο το ποσό για τον εαυτό τους, να
δώσουν ένα μέρος αυτού –όσο ήθελαν αυτοί- στον άγνωστο, ή να το δώσουν όλο.
Αποδείχθηκε ότι αυτοί που είχαν εισοδήματα 15.000 έως 25.000 έδιναν κατά 44%
περισσότερα χρήματα στον άγνωστο σε σχέση με αυτούς που είχαν εισοδήματα από
150.000 έως 250.000.
4. Το πείραμα της διάβασης πεζών
Στο πείραμα αυτό εξετάστηκε ποια
αυτοκίνητα ήταν πιο πιθανό να σταματήσουν για να περάσει ο πεζός. Όπως
αποδείχθηκε, τα πιο ακριβά και πολυτελή αυτοκίνητα ήταν λιγότερο πιθανό να
σταματήσουν σε σχέση με τα πιο φθηνά αυτοκίνητα.
5. Το πείραμα του πάγου
Το χρήμα μπορεί να επηρεάσει τη
συμπεριφορά μας με τον πιο απροσδόκητο τρόπο. Απλά και μόνο μετρώντας το, η
αγαπημένη ασχολία του Ebenezer Scrooge, μπορεί ν’ αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε. Οι μισοί
συμμετέχοντας στο πείραμα αυτό μέτρησαν χαρτιά, ενώ οι άλλοι μισοί πραγματικά
χρήματα. Αμέσως μετά εξετάστηκε στο εργαστήριο για πόση ώρα μπορούσαν να
κρατήσουν το χέρι τους οι συμμετέχοντες μέσα στον πάγο. Αυτοί που είχαν
μετρήσει το χρήμα άντεξαν κατά μέσο όρο για πιο πολλή ώρα. Όταν σκεφτόμαστε το
χρήμα, γινόμαστε πιο ανθεκτικοί. Το χρήμα σημαίνει δύναμη, και η δύναμη μπορεί
να είναι και η φυσική δύναμη και ανθεκτικότητα.
Το να δίνει κανείς έχει
αποδειχθεί ότι έχει πολλά θετικά αποτελέσματα για την ψυχική και σωματική υγεία.
Δίνοντας στους άλλους, έστω και πολύ
μικρά ποσά ή μικρά δώρα, ή κάνοντας μικρές καλές πράξεις, ή συμμετέχοντας στον
εθελοντισμό, οδηγεί μακροπρόθεσμα σε υψηλότερα επίπεδα γενικότερης ευτυχίας. Η
βοήθεια στους άλλους και η γενναιοδωρία έχει επίσης ως αποτέλεσμα τα μειωμένα
επίπεδα στρές, περισσότερα χρόνια ζωής, και έναν καλύτερο και πιο ευτυχισμένο
γάμο.
Αν γνωρίζετε πώς ολοκληρώνει την
ιστορία του ο Dickens, θα ξέρετε ότι υπάρχει ελπίδα. Τα 3 Φαντάσματα των
Χριστουγέννων είχαν έναν καθαρτικό ρόλο στη ζωή του κ. Scrooge. Τελικά είδε την
αλήθεια, και συγκεκριμένα ότι η απόκτησηπλούτου μόνο και μόνο για τη συσσώρευση αυτού ήταν ένα αδιέξοδο. Η ζωή
του έγινε ξαφνικά καλύτερη όταν άλλαξε τον τρόπο που έβλεπε το χρήμα.
Για το βιβλίο "Η Γλώσσα του Σώματος και οι Τεχνικές Ανάκρισης" πατήστε εδώ. Για το δωρεάν e-book "Πώς να βρείτε το ψέμα σε λιγότερο από 5 λεπτά" πατήστε εδώ. Για το βιβλίο "Σπάζοντας τον Κώδικα της Ανθρώπινης Συμπεριφοράς" πατήστε εδώ.
Το βιβλίο 'Η ΓΛΩΣΣΑ του ΣΩΜΑΤΟΣ και οι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΚΡΙΣΗΣ" κυκλοφορεί ξανά, ήδη μέσα στο 2017.
Το νέο βιβλίο του ΧΡΗΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ με τίτλο: "ΣΠΑΖΟΝΤΑΣ τον ΚΩΔΙΚΑ της ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ" θα κυκλοφορήσει τον Ιούνιο του 2018. Για μια μικρή πρόγευση, μπορείτε να δείτε τα περιεχόμενα του νέου βιβλίου:
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Δύο μικρές προσωπικές
ιστορίες
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Πώς να προβλέψετε το μέλλον,
πώς να φτιάξετε το προφίλ ενός εγκληματία και πώς σας εξαπατούν οι πολιτικοί,
οι ειδικοί αναλυτές και οι χαρτορίχτρες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Γιατί το κακό είναι πιο
δυνατό από το καλό και πώς να μη λαμβάνετε λάθος αποφάσεις.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Ποια είναι η γνώμη σας για
τους άλλους; Ποια είναι η γνώμη των άλλων για εσάς; Και πώς κάνουμε λάθος
διάγνωση.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Μπορείτε να δείτε τον
παρανοϊκό που βρίσκεται δίπλα σας;
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
Είστε σίγουροι ότι θυμάστε
καλά; Και πώς να αυξήσετε τα επίπεδα μνήμης σας θεαματικά.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Η πιο σημαντική θεωρία της
συμπεριφοράς και πώς θα αλλάξει τη ζωή σας
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Παράρτημα Ι
Ένας ενδιαφέρων κατάλογος
(των διανοητικών στρεβλώσεων που μας μαστίζουν ... με παραδείγματα)
Παράρτημα ΙΙ
Η Ψυχολογία μέσα στο χρόνο
(ή ένα ταχύρρυθμο μάθημα ψυχολογίας)
Γνωρίζατε ότι όταν γράφετε κάτι
σε χαρτί και κάπου εκεί έχετε κρύψει ένα ψέμα, αυτό θα αναδυθεί στα μάτια
κάποιου που γνωρίζει μερικούς κανόνες; Ας δούμε λοιπόν μερικούς από αυτούς τους
κανόνες.
Όταν γράφουμε κάτι, το μήνυμα που
μεταδίδουμε δεν είναι μόνο αυτό που προκύπτει από τη σημασία των λέξεων και των
προτάσεων μας. Υπάρχει ακόμη ένα μήνυμα, και αυτό είναι αποτέλεσμα του τρόπου
που γράφουμε. Η γλώσσα του σώματος αποτυπώνεται μέσω των μυών του χεριού και
πάνω στο χαρτί.
Δείτε το πιο κάτω
απόσπασμα στα Αγγλικά:
Παρατηρείστε την τέταρτη γραμμή του αποσπάσματος. Τι διαφορά
βλέπετε;
1ος κανόνας.
Προσέξτε την
απόκλιση από τον αριστερό άξονα του κειμένου. Μία γραμμή που ξεκινά πιο έξω ή
πιο μέσα από τις υπόλοιπες είναι πολύ πιθανό να εμπεριέχει κάποιο ψεύδος.
Δείτε ακόμη ένα παράδειγμα,
όπου φαίνονται και οι γραμμές που θα πρέπει να τραβήξετε στην αριστερή πλευρά
του σώματος κειμένου προκειμένου να εφαρμόσετε τον 1ο κανόνα. Το
ψεύδος είναι στο τέλος, υπογραμμισμένο.
Και ένα κείμενο
στα ισπανικά. Ο κανόνας έχει εφαρμογή σε όλες τις γλώσσες:
Και στα Γαλλικά:
Καθώς επίσης και στα Γερμανικά:
2ος κανόνας
Όταν υπάρχει απόκλιση από την νοητή οριζόντια γραμμή, τότε
είναι πολύ πιθανό να υπάρχει ψεύδος στο σημείο αυτό.
Για παράδειγμα, δείτε την τελευταία γραμμή:
Ακόμη ένα παράδειγμα:
Να κλείσουμε σημειώνοντας ότι το δείγμα το οποίο θα
αναλύσετε θα πρέπει να προέρχεται από κείμενα που προέρχονται από χαρτί δίχως
γραμμές.
Υπάρχουν φυσικά και κάποιοι ακόμη κανόνες, αλλά αυτό που
έχει σημασία είναι να γνωρίζετε ότι το ψεύδος στη γραφή προκύπτει όταν αυτός/ή που
γράφει σταματά -έστω και για κάποιον απειροελάχιστο χρόνο- για να σκεφτεί πώς θα διαμορφώσει το
ψέμα. Ο επιπλέον αυτός 'διανοητικός φόρτος' της στιγμής είναι πολύ πιθανό λοιπόν να
αποτυπωθεί και στο χαρτί.
Σχετικά με το ψεύδος και την ανίχνευσή του μπορείτε να
ανατρέξετε και στο δωρεάν e-booklet, το οποίο μπορείτε να κατεβάσατε πατώντας εδώ.
Έχετε να κάνετε
μια παρουσίαση, αλλά δυστυχώς δεν ξέρετε πώς.
Νομίζετε ότι δεν
θα τα καταφέρετε, και καθώς φέρνετε στο μυαλό σας τον εαυτό σας να μιλάμπροστά σε κοινό, νιώθετε την καρδιά
σας να χτυπά κάπως πιο γρήγορα. Δεν είστε μόνοι (κρατείστε το αυτό). Όπως
εξομολογείται ανώνυμος/η διαδικτυακά:
«Έμαθα πριν τρεις μέρες οτι πρέπει να
κάνω μια παρουσίαση σε ένα κοινό 20 ατόμων (έλεος δηλαδή) και έχω να κοιμηθώ
από τότε. Πάντα σιχαινόμουν και απέφευγα όπως ο διάολος το λιβάνι την έκθεση σε
ακροατήριο, προτιμώ να μου κάνουν εξαγωγή δοντιού χωρίς νάρκωση παρά αυτό. Να
βρώ τρόπο να το αποφύγω για άλλη μια φορά κι ας μου κοστίσει ή να το παλέψω και
ας λιποθυμίσω κατά τη διάρκεια; Ξεπερνιέται ποτέ αυτό;»
Λέγεται –χαριτολογώντας- ότι ο
φόβος της δημόσιας ομιλίας (‘Γλωσσοφοβία’ το ονόμασαν) είναι πιο ισχυρός και
από αυτόν του θανάτου, και ότι κάποιος θα προτιμούσε να βρίσκεται μέσα στο
φέρετρο από το να εκφωνήσει τον επικήδειο.
Η απάντηση στο ερώτημα ‘ξεπερνιέται ποτέ αυτό;’ είναι μάλλον ένα
‘ανάλογα’. Γνωστοί
δημοσιογράφοι-παρουσιαστές ειδήσεων διακατέχονται από άγχος, ακόμη και μετά από
χρόνια εμπειρίας (είπαμε, δεν είστε μόνοι). Δεν έχετε παρά να παρατηρήσετε τη συχνότητα με την οποία
ανοιγοκλείνουν τα βλέφαρά τους. Τα συμπεράσματα που μπορούν να βγουν από μία τέτοια μέτηρηση είναι εκπληκτικά, κάτι με το οποίο θα ασχοληθούμε σε ξεχωριστό άρθρο.
Όπως ο,τιδήποτε άλλο, έτσι και η δημόσια ομιλία βελτιώνεται με την εξάσκηση. Αν γίνει η αρχή, μετά από 100 ή 200 ομιλίες δεν θα είστε ο ίδιος/α που ήσασταν όταν ξεκινήσατε. Ποιοι είναι όμως οι (μη λεκτικοί) κανόνες της δημόσιας ομιλίας;
Έχετε δύο χέρια τα οποία κατά τη διάρκεια της
παρουσίασης καλό θα ήταν να μην τα έχετε στατικά, όπως για παράδειγμα στις τσέπες. Αποφύγετε
οπωσδήποτε να πλέξετε τα χέρια σας για πολλή ώρα ή να κάνετε αμήχανες κινήσεις:
Μια
άνετη στάση όπως αυτή που εικονίζεται πιο κάτω είναι η πλέον ενδεδειγμένη:
Όταν μιλάτε για ημερομηνίες, για προθεσμίες και για κάποιο όριο που έχετε θέσει κάντε το όπως φαίνεται πιο κάτω:
Όταν χρησιμοποιείτε ρήματα (και φυσικά όταν κάθεστε, θα πρέπει να έχετε τα χέρια σας σε εμφανές σημείο):
Όταν κάνετε συγκρίσεις:
Και τέλος, όταν έχετε να δείξετε κάτι, φέρτε το στο κατάλληλο ύψος:
Υπάρχουν φυσικά αρκετοί κανόνες ακόμη, οι οποίοι δεν μπορούν να παρουσιαστούν εξαντλητικά σ' ένα σύντομο άρθρο όπως το παρόν. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε ένα σημαντικά ευρύ κεφάλαιο σε βιβλίο, ή ένα σύντομο εγχειρίδιο. Είναι όμως γεγονός ότι μόνο η εξάσκηση σε συνδυασμό με τη συνεχή επιδίωξη για βελτίωση θα φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
«Φίλε δεν
παλεύεσαι όταν πεινάς, φάε ένα Σνίκερς!»:
Η διαφήμιση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν είσαι ο εαυτός σου όταν πεινάς. Είναι όμως έτσι;
Τι συμβαίνει όταν πεινάμε; Επηρεάζεται ο τρόπος που λαμβάνουμε τις αποφάσεις μας;
Αν είστε για
παράδειγμα έγκλειστος σε φυλακή και έχετε κάνει αίτηση για άδεια ή για μείωση της
ποινής που εκτίετε θα θέλατε αυτός που εξετάζει το αίτημά σας να έχει φάει και
να έχει ξεκουραστεί. Σε έρευναπου έγινε
εξετάστηκε ο τρόπος λήψης αποφάσεων οκτώ υπεύθυνων για την αξιολόγηση αιτήσεων εγκλείστων στο Ισραήλ. Οι αξιολογούντες διαπιστώθηκε ότι ασχολούνταν με την
κάθε αίτηση κατά μέσο όρο 6 λεπτά, και ενέκριναν το 35% αυτών. Επίσης,
σταματούσαν για φαγητό τρεις φορές κάθε ημέρα. Παρατηρήθηκε ότι αμέσως μετά το
φαγητό, το 65% των αιτήσεων εγκρινόταν, ενώ όσο περνούσε η ώρα το ποσοστό αυτό
μειωνόταν για να φτάσει στο μηδέν λίγο πριν έρθει η ώρα για το επόμενο γεύμα.
Και μιας και
αναφερόμαστε σε γεύματα, αν σας πρόσφερε κάποιος τα ακόλουθα δύο γεύματα, ποιο
θα επιλέγατε;
Κάποιοι φοιτητές
που συμμετείχαν σε έρευναδεν είχαν
δυστυχώς τη δυνατότητα επιλογής. Πεινασμένοι όπως ήταν, τους οδήγησαν σε ένα
δωμάτιο που μύριζε φρεσκοψημένα μπισκότα σοκολάτας. Πάνω στο τραπέζι υπήρχαν
δύο μπωλ, ένα με αχνιστά μπισκότα σοκολάτας και ένα με ραπανάκια. Οι μισοί
είχαν την τύχη να φάνε μπισκότο, ενώ από τους άλλους μισούς ζητήθηκε να
αντισταθούν στον πειρασμό και να φάνε μόνο ραπανάκια. Όταν οι ερευνητές τους
ζήτησαν κατόπιν να λύσουν μία σπαζοκεφαλιά αυτοί που έφαγαν μπισκότα
προσπάθησαν 19 λεπτά κάνοντας 34 προσπάθειες, ενώ αυτοί που έφαγαν τα ραπανάκια
επέδειξαν λιγότερη υπομονή και ασχολήθηκαν μόνο 8 λεπτά κάνοντας 19 προσπάθειες.
Η αυτοσυγκέντρωση
και ο αυτοέλεγχος λοιπόν είναι ικανότητες που δεν είναι ανεξάντλητεςκαι οι ερευνητές που
δημιούργησαν τον όρο «εξάντληση του εγώ»δεν το έκαναν τυχαία.
Προσοχή όμως. Αν
διαβάζετε αυτό το άρθρο μετά από μία κουραστική μέρα, ή μια διανοητικά απαιτητική
ενασχόληση, τότε είναι πιο πιθανό να υποκύψετε στα θέλγητρα ενός αμαρτωλού
γλυκού, παρά να φάτε ένα ενάρετο φρούτο ή λαχανικό.